30 października – 9 listopada 2007

Podsumowanie konsultacji zorganizowanych w dniach 30 października – 9 listopada 2007 w celu wytypowania przez rowerzystów preferowanego przebiegu dróg rowerowych planowanych do budowy w 2008 roku. Raport stworzony w Ośrodku „Brama Grodzka – Teatr NN” i dostarczony 13 listopada 2007 do Wydział Inwestycji UM Lublin (adresaci: dyrektor Marzena Jodłowska i Marek Kuzaj). Więcej: Historia witryny www.rowery.tnn.pl

Marcin Skrzypek


Podsumowanie konsultacji społecznych

 

w sprawie ścieżek rowerowych zorganizowanych przez Porozumienie Rowerowe
w dniach 30.10-09.11.2007

Zgodnie z ustaleniami, które miały miejsce na spotkaniu z p. Markiem Kuzajem dnia 26.09.2007 oraz późniejszymi uzgodnieniami ustnymi, przekazujemy za jego pośrednictwem Wydziałowi Inwestycji projekty przebiegu 4 dróg rowerowych jako propozycje do realizacji w przyszłym roku.

Spis treści:

  • propozycje tras
  • omówienie propozycji tras
  • wyznaczniki jakości ścieżek rowerowych – wstęp do dyskusji
  • konsultacje – metoda i statystyka

 

PROPOZYCJE TRAS

Trasa 1 – strategiczna: Skansen- Bystrzyca (doliną Czechówki)

wariant maxi:

  • Skansen (koniec trasy rowerowej do Kazimierza Dolnego)
  • Al. Warszawska (północna strona jezdni)
  • Ogród Botaniczny
  • Al. Solidarności (północna strona jezdni, z możliwością wjazdu i zjazdu z mostu Poniatowskiego)
  • Przejazd na drugą stronę jezdni na skrzyżowaniu Lubomelska – Kompozytorów Polskich (Ścieżka wzdłuż ciągów pieszych, dookoła ronda)
  • Al. Solidarności (południowa strona jezdni)
  • Al. Tysiąclecia (południowa strona jezdni)
  • Pl. Zamkowy
  • Most do Zamku pod ul. Grodzką
  • ciąg pieszy do „Targu pod Zamkiem”
  • Al. Unii Lubelskiej (zachodnia strona jezdni)zakończenie: stary most na Bystrzycy.

wariant mini:

  • Ogród Botaniczny
  • Al. Solidarności (północna strona jezdni)
  • Przejazd na drugą stronę jezdni przy skrzyżowaniu Lubomelska – Kompozytorów Polskich (Ścieżka wzdłuż ciągów pieszych, dookoła ronda)
  • Al. Solidarności (południowa strona jezdni)
  • Al. Tysiąclecia (południowa strona jezdni)
  • Rondo Al. Tysiąclecia- Al. Unii Lubelskiej

Trasa 2 – wielozadaniowa: ul. Jana Pawła II – al. Racławickie

  • Przebieg trasy: Jana Pawła (istniejący odcinek od pętli autobusowej)
  • Tunel pod Jana Pawła (przy rondzie z Armii Krajowej i sklepie „Carrefour”)
  • ul. Matki Teresy z Kalkuty (z wykorzystaniem istniejących fragmentów ścieżki rowerowej)
  • Połączenie ul. Matki Teresy z Kalkuty z rowerową estakadą (serpentyną) w Parku Rury
  • Ścieżka w Parku Rury do ul. Zana (przy Media Markt)
  • ul. Wallenroda (Dom Kultury LSM)
  • ul. Rymwida (szeroki ciąg pieszy między blokami, a kościołem św. Józefa)
  • ul. Filaretów (zachodnia strona jezdni, wzdłuż ciągu pieszego)
  • Przejazd na wschodnią stronę ul . Filaretów na wysokości ul. Umowskiego ( zjazd z pagórka do przejścia)
  • ul. Głęboka (park osiedle Piastowskie)
  • Sowińskiego (wschodnia strona jezdni)
  • Al. Racławickie.

Trasa 3 – komunikacyjna-Centrum: Aleje Racławickie

  • Przebieg trasy: Rondo Honorowych Krwiodawców
  • Al. Racławickie (północna strona jezdni)
  • Ogród Saski (skrzyżowanie: Lipowa-Krakowskie Przedmieście)

Trasa 4 – komunikacyjno-rekreacyjna: Stary Most na Bystrzycy – ul. Abramowicka (doliną Czerniejówki)

  • Stary Most na Bystrzycy (od trasy rowerowej wzdłuż rzeki)
  • Przejazd przez Al. Zygmuntowskie ( połączenie ścieżki z istniejącą ścieżką wzdłuż Trasy Zielonej)
  • Przejazd przez Trasę Zieloną
  • Fabryczna (południowa strona jezdni)
  • Wolska (z wykorzystaniem istniejących fragmentów ścieżki rowerowej)
  • Wiadukt kolejowy (z wykorzystaniem istniejących fragmentów ścieżki rowerowej)
  • Dolina Czerniejówki (z wjazdami na ścieżkę z ulicy Pawiej i Mickiewicza)
  • ul. Głuska
  • Abramowicka (pętla trolejbusowa)

 

OMÓWIENIE PROPOZYCJI TRAS

Ad. Trasa 1 – strategiczna

Ta trasa cieszyła się poparciem największej liczby osób i ma ona najbardziej strategiczny przebieg:

  • łączy Skansen i Ogród Botaniczny ze Starym Miastem
  • łączy szlak Kazimierz Dln.-Lublin i Lublin-Pojezierze
  • łączy szlak Kazimierz Dln.-Lublin ze ścieżką nad Zalew
  • udrażnia dolinę Czechówki dla innych środków transportu poza autami (na tej trasie w dwóch miejscach brak nawet chodnika)
  • przybliża dolinę do jej pożądanego charakteru jako miejsca rekreacji

Na tej trasie najtrudniejszym momentem jest wiadukt na ul. Smorawińskiego, który, mimo objęcia przez Urząd Miasta planem budowy drogi dla rowerów, nie został do tego celu przystosowany w ramach wdrażanych już inwestycji. Aby tą przeszkodę pokonać, proponujemy rozważenie poprowadzenia ścieżki pasem zieleni między pasami ruchu. Być może w tym celu trzeba by było zmienić prawny status tej drogi i pasa zieleni, aby przepisy pozwalały na podobny zabieg.

Myślenie w takim kierunku wydaje się dziś utopijne, ale w perspektywie budowy obwodnicy ograniczanie swobody ruchu samochodowego na trasie przecinającej miasto i przechodzącej przez zabytkowe Centrum wydaje się logiczne. W przyszłości sugerujemy ścieżkę po obu stronach jezdni z dogodnymi do niej wjazdami i wyjazdami.

Ad. Trasa 2 – wielozadaniowa

Ta trasa spełnia założenia bardzo ważnego i zaniedbanego w Lublinie priorytetu rozwoju ścieżek rowerowych, jakim jest komunikacja. Dotychczasowy priorytet opierał się na założeniu, że ludzie jeżdżą na rowerach dla rekreacji i dlatego inwestowano w ścieżkę wzdłuż Bystrzycy oraz dojazdy do niej. To założenie zostało już częściowo zrealizowane i warto teraz pomyśleć o innych potrzebach rowerzystów.

Wiele osób korzysta z roweru jako zwykłego środka transportu. To, że nie dzieje się tak na skalę spotykaną miastach zachodnich, jest częściowo powodowane ukształtowaniem terenu Lublina, ale przede wszystkim brakiem połączeń rowerowych. Gdziekolwiek rowerzysta nie jedzie, przeważnie łamie przepisy (jeżdżąc po chodniku) lub jest zagrożony (ze strony aut). Dodatkowo korzysta z nawierzchni, które utrudniają jazdę lub powodują niebezpieczne sytuacje. W tych warunkach jeżdżą tylko najwytrwalsi i najbardziej skłonni do ryzyka. A przecież rower jest pojazdem przyjaznym dla wszystkich.

Sytuacje tę może zmieć szlak, który połączy obrzeża Lublina z Centrum. Trasa 2 jest pod tym względem świetnym przykładem, ponieważ łączy osiedle z malowniczym wąwozem, centrum handlowym, domem kultury, Miasteczkiem Akademickim i Parkiem Saskim. Łączy więc funkcję użytkową z estetyczna i wypoczynkową. Na tej trasie jest stosunkowo dużo miejsca na zmieszczenie dodatkowego pasa ruchu i dużo lokalnych wariantów, które mogą pomóc w optymalnym zaprojektowaniu ścieżki.

Dodatkowym walorem tej trasy jest przełamanie stereotypu powielania siatki ścieżek rowerowych z siatką dróg dla samochodów. Ścieżka ta przecina ulice jedynie w kilku miejscach, dzięki czemu, jest bezpieczniejsza i zdrowsza dla rowerzysty.

Ad. Trasa 3 – komunikacyjna-Centrum

Ta trasa w zasadzie nie wymaga komentarza, ponieważ przebiega wzdłuż komunikacyjnej arterii Śródmieścia, które nie posiada żadnych ścieżek dla rowerów, a jest najbardziej uczęszczane przez rowerzystów. Na tej trasie lub w jej odgałęzieniach lub przedłużeniu znajdziemy większość najważniejszych instytucji publicznych miasta, wiele miejsc rozrywki i rekreacji oraz Miasteczko Akademickie (wraz z planowanym nowym kampusem).

Przeznaczenie dla rowerzystów w tym rejonie osobnego pasa ruchu, który nie kolidowałby z autami i pieszymi w zasadzie powinno być priorytetem rozwoju komunikacji rowerowej w Lublinie – mieście akademickim. Jest to uzasadnione również dlatego, że komunikacja samochodowa w Śródmieściu nie ma przed sobą przyszłości. Liczba aut będzie się zwiększać, a przestrzeń pozostanie ta sama, dostosowana do ruchu z pierwszej połowy XX wieku. Budowanie większej ilości parkingów i ściąganie w ten sposób pojazdów do Centrum tylko przyśpieszy proces korkowania miasta. Jednym z rozwiązań jest zachęcanie ludzi do korzystania z rowerów.

Atutem tej trasy jest fakt, że na całej długości prowadzi po obu stronach Alei dość szerokim pasem pieszym, któremu towarzyszy szeroki pas zieleni. Daje to w sumie dużo miejsca na realizacje ścieżki dla rowerów zwłaszcza po stronie północnej jezdni, gdzie (poza dwiema wiatami przystankowymi) nie kolidowałaby ona z żadnym większym obiektem.

Ad. Trasa 4 – komunikacyjno-rekreacyjna

Ta trasa jest naturalnym odgałęzieniem ścieżki wzdłuż Bystrzycy, a więc tworząc ją rozwijamy istniejący i działający już system szlaków rowerowych. Warto ją zbudować ze względu na:

  • funkcję rekreacyjną
  • doskonałe możliwości komunikacyjne Centrum – Kośminek, Dziesiąta i Abramowice (dzięki czemu może być alternatywą również dla zbyt niebezpiecznej dla rowerzystów ul. Kunickiego, wzdłuż której utworzenie ścieżki jest obecnie raczej niemożliwe)
  • walory krajoznawcze i krajobrazowe (wylot na Krzczonowski Park Krajobrazowy)
  • działanie rewitalizacyjne dla dzielnicy Kośminek, Dziesiąta i Abramowice
  • wzbogacenie szlaków rowerowych we wschodniej części miasta, która w planach rozwoju ścieżek rowerowych została uwzględniona w stopniu niewystarczającym

Problemem tej ścieżki jest niewątpliwie kompleksowy charakter zmian, które muszą zająć w dolinie Czerniejówki (m.in. wzmocnienie nabrzeża). Niemniej jednak, głosujemy za nadaniem temu miejscu publicznego charakteru, bo jest jednym ze skarbów przyrodniczego dziedzictwa Lublina i powinien być należycie potraktowany.

 

WYZNACZNIKI JAKOŚCI ŚCIEŻEK ROWEROWYCH

wstęp do dyskusji

Korzystając z okazji, chcielibyśmy zwrócić uwagę, że w rozwoju komunikacji zrównoważonej, ważne są nie tylko istnienie czy przebieg tras rowerowych, ale również ich jakość, która zależy od wielu czynników. To zagadnienie również warto konsultować z samymi zainteresowanymi.

Przy realizacji przyszłych ścieżek rowerowych prosimy więc o uwzględnienie następujących potrzeb i opinii rowerzystów:

  1. Najwygodniejszą nawierzchnią ścieżki rowerowej jest asfalt, asfaltobeton lub inne twarde nawierzchnie niebrukowe. Po dobrze położonym bruku, nawet niefazowanym, jeździ się gorzej niż po źle położonym asfalcie. Nawierzchnia asfaltobetonowa jest nie tylko lepsze, ale i tańsza oraz szybsza w kładzeniu.Pomocne linki:
    • „Dekalog budowy dróg dla rowerów” (pisany przez fachowców) [nieaktualny link na rowery.free.ngo.pl]
    • projekt standardów technicznych dla systemu rowerowego (na bazie gdańskich doświadczeń) [nieaktualny link na rowery.free.ngo.pl]
    • kalkulator kosztów budowy ścieżki rowerowej z rożnych rodzajów nawierzchni (wg gdańskich kosztorysów) [nieaktualny link na rowery.free.ngo.pl]
    • przykłady dobrze wykonanych ścieżek asfaltowych w Toruniu:
    • mały walec
    • maszyna do układania nawierzchni bitumicznych – asfaltu twardolanego od szerokości 1435 do 4000 mm [nieaktualny link na www.hydrog.com]
  2. Ścieżka dla rowerów powinna być jak najlepiej odróżniona od chodnika i w miarę możliwości odseparowana od niego fizycznie (np. krawężnikiem, różnicą wysokości, pasem zieleni. Stosowane w Lublinie odróżnianie kolorem bruku jest niewystarczające. Dla porównania ścieżki w mieście partnerskim Muenste
  3. Ścieżka nie musi być szeroka. W innych miastach bardzo często stosuje się wąskie (jednokierunkowe) ścieżki po obu stronach ulicy, co odpowiada dotychczasowej logice poruszania się rowerzystów jezdnią. W Lublinie stosuje się zasadę szerokiej ścieżki po jednej stronie ulicy, co uniemożliwia jej budowę w wielu miejscach i niepotrzebnie zabiera miejsce pieszym. Ścieżki w Muenster
  4. W trudnych miejscach warto stosować „ścieżki wędrujące”. Wiele ulic (np. w centrum Lublina) nie pozwala na budowę najprostszego wariantu drogi dla rowerów i dlatego w innych miastach stosuje się w takich sytuacjach ścieżki wędrujące, które na różnych odcinkach korzystają z różnych „wolnych” miejsc: chodnika, trawnika, jezdni lub pasa między trawnikiem a jezdnią.
  5. Jeżeli istnieje wybór, lepiej, aby ścieżka graniczyła z jezdnią niż z chodnikiem.
  6. Lepiej, aby krawężniki do zjeżdżania na asfalt nie miały załamania płaszczyzny najazdu. Istniejący w nich kant jest wbrew pozorom odczuwany jako przeszkoda. W tych miejscach lepiej stosować „płaski” krawężnik z większym obniżeniem chodnika.
  7. Projekt trasy warto połączyć z programem ustawienia wygodnych stojaków na rowery w miejscach użyteczności publicznej. Obecnie stojaków jest za mało, a ich konstrukcja bardzo niewygodna. Ponadto stojaki są inwestycją łatwą, niskokosztową, można je umieścić w wielu wygodnych dla rowerzystów punktach miasta (instytucje, urzędy, domy kultury, zakłady pracy, szkoły, wydziały, biura, kina, ośrodki sportowe, sklepy, punkty usługowe, kawiarnie). Koszt pojedynczego stojaka umożliwiającego przypięcie dwóch-trzech rowerów to wydatek od 100 do 300 zł. W większości przypadków miejsc wystarczają jeden-dwa stojaki. Dobre rozwiązania promują solidni producenci stojaków rowerowych:
    Bractwo Rowerowe z Radomia
    Dolnośląska Fundacja Ekorozwoju

Prawidłowy stojak rowerowy powinien umożliwić oparcie roweru oraz przypięcie do niego ramy i jednego koła pojedynczym zapięciem U-lock (kłódką szeklową), niezależnie od typu roweru. Dobrze, jeśli ten sam stojak ponadto umożliwia przypięcie drugim zapięciem drugiego koła. Warunki takie spełnia np. stojak w kształcie odwróconej litery „U”. Umożliwia oparcie i przypięcie co najmniej 2 rowerów dowolnego typu – składaków, miejskich z koszykami, szosowych, górskich – niezależnie od rozmiaru ramy, szerokości opony czy kształtu kierownicy. Standardowe wymiary to długość ok. 1 m, wysokość 60-80 cm, średnica rury 5-9 cm. Solidny, dobrze zaprojektowany stojak może też pełnić inne funkcje, np. wygrodzenia antysamochodowego.

Więcej o dobrych, funkcjonalnych sposobach montowania stojaków rowerowych na stronie Stowarzyszenia Zielone Mazowsze.

 

 

KONSULTACJE – METODA I STATYSTYKA

Przygotowując te konsultacje opieraliśmy się na opinii p. Ewy Kipty, że podstawowym warunkiem konsultacji jest uniknięcie wykluczenia z nich kogokolwiek z zainteresowanych. Dlatego:

  • umożliwiliśmy przekazywanie swoich głosów za pośrednictwem: telefonu, e-maila, forum, a także osobiście i listownie, główny nacisk stawiając na Internet i spotkanie 7 listopada w „Bramie Grodzkiej”.
  • informacje o konsultacjach i spotkaniu zostały wysłane tydzień wcześniej do ok. 150 rowerzystów lubelskich (w tym stowarzyszeń), na listę subskrybentów Ośrodka „Brama Grodzka – Teatr NN” oraz do wszystkich lubelskich mediów.

Ostatecznie notatki o konsultacjach zostały zamieszczone w „Dzienniku Wschodnim”, „Gazecie Wyborczej”, „Kurierze Lubelskim” i „Nowym Tygodniu”. Otrzymaliśmy również telefony od dziennikarzy z Telewizji Lublin, Radia Lublin, Radia Centrum i Radia ER, Radia Eska z zapowiedziami, że również w tych mediach konsultacje będą zapowiedziane.

Ostatecznie zebraliśmy ok. 70 propozycji, po analizie których zostały wybrane powyższe 4 propozycje. Wszystkie zebrane głosy są dostępne są na stronie www.rowery.tnn.pl (mapka Google) oraz w wątku „Konsultacje w sprawie ścieżek rowerowych na rok 2008” forum Porozumienia Rowerowego (www.rowery.tnn.pl/forum -> „Zgłoś problem lub pomysł rowerowy”) [nieaktualne].

Redakcja podsumowania:

  • Michał Brodowski (rowerzysta)
  • Marcin Skrzypek (Forum Kultury Przestrzeni Ośrodka Brama Grodzka – Teatr NN”)
  • Michał Wolny (Towarzystwo dla Natury i Człowieka)

Do wiadomości:

  • dyr. Eugeniusz Janicki, Wydział Dróg i Mostów UM Lublin
  • Wojciech Krakowski, wiceprzewodniczący Rady Miasta Lublin
  • Adam Wasilewski, prezydent Miasta Lublin
  • Stanisław Fic, zastępca prezydenta Miasta Lublin
  • rowerzyści, media, itd.